ενζυμο AMPK Archives - Your health in your hands

Βλαστοκύτταρα (stem cells). Το μέλλον στην αντιγήρανση και την αναγεννητική ιατρική * (2o Μέρος)

Παναγιώτης Μυλωνάς — Tue, 03 Mar 2020 11:04:52 +0000

του Παναγιώτη Μυλωνά

΄΄ Εκείνοι που δεν θέλουν να αλλάξουν, αφήστε τους να κοιμηθούν΄΄ – Rumi

Πως θα ανανεώσουμε και επανεργοποιήσουμε τα βλαστοκύτταρα του οργανισμού μας, με φυσικό τρόπο

Tip: Η πρόκληση του να διατηρήσουμε υγιή τα βλαστοκύτταρα στο σώμα μας, απαιτεί την μάχη με τους ίδιους επιβλαβείς παράγοντες, οι οποίοι προκαλούν φθορές στα λειτουργικά κύτταρα των ιστών. Αυτοί οι παράγοντες περιλαμβάνουν τις φθορές στο DNA των κυττάρων, την δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων των κυττάρων, τις χρόνιες φλεγμονές και το οξειδωτικό stress.

1/ Η ρεσβερατρόλη (resveratrol). Η ρεσβερατρόλη, ασκεί μια ποικιλία βιολογικών επιδράσεων, συμπεριλαμβανομένων των αντιογκικών, αντιοξειδωτικών, αντι-ιικών και ορμονικών δραστηριοτήτων. Ενεργοποιεί το ένζυμο sirtuin 1 (SIRT 1), ένα ένζυμο το οποίο αποακετυλιώνει τις πρωτεΐνες και συμβάλλει στην κυτταρική ρύθμιση ,συμπεριλαμβανομένης της αυτοφαγίας (autophagy = αυτοκαταστροφή). Η ρεσβερατρόλη ενισχύει τα επίπεδα του NAD + στα μιτοχόνδρια των κυττάρων. Περιορίζει την δραστηριότητα του ενζύμου mTOR, του οποίου η έντονη δραστηριότητα, μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη γήρανση των κυττάρων. Η ρεσβερατρόλη ενεργοποιεί τον δείκτη AMPK. Η ρεσβερατρόλη συμβάλλει στην αποκατάσταση της υγιούς λειτουργίας των βλαστοκυττάρων του σώματος ^{(20),(21),(22),(23)}.

2/ Ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών αποδεικνύει ότι η πρόσληψη κάποιων στοιχείων, τα οποία υποστηρίζουν τη μεταβολική λειτουργία, προστατεύουν από το οξειδωτικό στρες, αποτρέπουν τις φλεγμονές και προστατεύουν την επισκευή του DNA, μπορεί να ενισχύσει τον αριθμό και τη λειτουργία των παλαιών βλαστοκυττάρων. Τέτοια στοιχεία είναι ο συνδυασμός των πολυφαινολών που περιέχονται στα μύρτιλα (blueberries) και στο πράσινο τσάι (green tea), η καρνοσίνη (carnosine) ^(35),(36) η βιταμίνη D3 ⁽²⁶⁾ καθώς και η κουρκουμίνη (curcumin) ^(24),(25),

3/ To βότανο Gynostemma pentaphyllum , δείχνουν οι έρευνες ότι ενισχύει την ενεργοποίηση του δείκτη AMPK , προστατεύοντας και ενισχύοντας την λειτουργία των βλαστοκυττάρων ^{(27),(28),(29)}.

4/ Μπορούμε με κάποιες παρεμβάσεις, να αυξήσουμε την κυτταρική δραστηριότητα του ενζύμου AMPK. Αυτό έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την εξισορρόπηση της δραστηριότητας του δείκτη mTOR και της αυτοφαγίας (autophagy – αυτοκαταστροφής), ενώ έμμεσα ενισχύουμε την λειτουργία και την αναγέννηση των γηρασμένων βλαστοκυττάρων. Αυτές οι παρεμβάσεις είναι:

i) η μείωση της προσλαμβανόμενης τροφής και η αποφυγή της ζάχαρης και των απλών υδατανθράκων. Τα υψηλά επίπεδα του ζαχάρου και της ινσουλίνης, επιφέρουν την περίσσεια του δείκτη mTOR ⁽³⁰⁾ .

ii) η εφαρμογή της διακοπτόμενης νηστείας από 14-18 ώρες ⁽³¹⁾

iii) η ημερήσια μείωση των προσλαμβανόμενων θερμίδων, ενισχύει την λειτουργία των SIRT1 και FoxO ⁽³²⁾

iv) η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας, ενισχύει την ενεργοποίηση του δείκτη AMPK ^{(33), (34)}

Tip: Το αποτέλεσμα της ενίσχυσης της δραστηριότητας του AMPK και της μείωσης της περίσσειας του δείκτη mTOR, μπορεί να επιτρέπει την αναζωογόνηση των γηρασμένων αιματοποιητικών (hematopoietic) βλαστοκυττάρων του μυελού των οστών. Όταν τα πλούσια βλαστοκύτταρα του μυελού των οστών εξαντληθούν, η ζωή δεν μπορεί πλέον να διατηρηθεί. Αυτό συμβαίνει διότι τα ερυθρά αιμοσφαίρια που μεταφέρουν οξυγόνο, τα ανοσοπροστατευτικά λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια, πρέπει συνεχώς να παράγονται στον μυελό των οστών για την συνέχιση της ύπαρξης της ζωής.

5/ Η υγιής λειτουργία των μιτοχονδρίων, έχει άμεση σχέση και αντίκτυπο στην φυσιολογική λειτουργία των βλαστοκυττάρων. Όταν ένα κύτταρο σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος γηράσκει ή πεθαίνει, τα βλαστοκύτταρα για να ενεργοποιηθούν χρειάζονται εντολές. Εκεί εισέρχεται ο ρόλος των μιτοχονδρίων. Επίσης για να επαναπρογραμματισθούν και να αντικαταστήσουν τα φθαρμένα κύτταρα στον οργανισμό, τα βλαστοκύτταρα απαιτούν ενέργεια, την οποία προσλαμβάνουν από τα μιτοχόνδρια, τα κέντρα παραγωγής ενέργειας στα κύτταρα του σώματος.

Tip: Οποιοσδήποτε παράγοντας-στοιχείο επιφέρει την δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων των κυττάρων, επιφέρει ταυτόχρονα και την δυσλειτουργία στην διατήρηση και ενεργοποίηση των βλαστοκυττάρων του σώματος ⁽⁴⁾.

6/ Τα φύκια (algae) ⁽³⁷⁾, το θαλάσσιο φυτοπλαγκτόν (marine phytoplankton) ⁽³⁸⁾ , η σπιρουλίνα (spirulina) ⁽³⁹⁾ και η χλωρέλλα (chlorella), με τις ισχυρές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες τους, παίζουν έμμεσα σπουδαίο ρόλο στην λειτουργία των βλαστοκυττάρων του σώματος.

7/ Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι το συμπλήρωμα με την ονομασία νικοτιναμίδιο ριβοζίδιο (nicotinamide riboside η NR), είναι ο πρόδρομος- ενισχύει την δραστηριότητα του NAD+ ^(40),(41), βελτιώνοντας την λειτουργία των βλαστοκυττάρων.

Your Health In Your Hands**

*Όλες οι πληροφορίες και οι έρευνες που αναφέρονται στο άρθρο, δίνονται για ενημερωτικό σκοπό και μόνο και όχι για διάγνωση, αγωγή ή θεραπεία για οποιαδήποτε πάθηση ή αντικατάσταση ιατρικών συμβουλών. Το κάθε ένα άτομο, είναι και ο τελευταίος υπεύθυνος για τις οποιεσδήποτε αποφάσεις που αφορούν την υγεία του.

**Απαγορεύεται η αντιγραφή μερική ή ολική του άρθρου, χωρίς την άδεια του συγγραφέα-ερευνητή .

References

Βλαστοκύτταρα (stem cells). Το μέλλον στην αντιγήρανση και την αναγεννητική ιατρική * (1o Μέρος)

Παναγιώτης Μυλωνάς — Sun, 01 Mar 2020 11:52:28 +0000

του Παναγιώτη Μυλωνά

΄΄ Εκείνοι που δεν θέλουν να αλλάξουν, αφήστε τους να κοιμηθούν΄΄ – Rumi

Tip: Από τους πλέον ακριβείς προσδιορισμούς της υγείας, είναι ο ακόλουθος: υγεία είναι η διαρκής, υγιής και απρόσκοπτη αναγέννηση των ιστών και των οργάνων του σώματος μας.

Μια από τις βασικές αρχές της αναγεννητικής ιατρικής (regeneration medicine), είναι η εξής : ΄΄ προσθέστε χρόνια στην ζωή σας και ζωή στα χρόνια σας΄΄. Καταλυτικό ρόλο στην επίτευξη αυτής της αρχής, όπως θα δούμε στο παρόν άρθρο, παίζουν οι έρευνες γύρω από τα βλαστοκύτταρα και η μεταφορά-εφαρμογή των αποτελεσμάτων τους, στον ανθρώπινο οργανισμό.

Tip: Όλοι οι ιστοί-όργανα του σώματός μας, είναι εφοδιασμένοι με ένα ενσωματωμένο “εφεδρικό” σύστημα, γνωστό ως ειδικά βλαστοκύτταρα των ιστών. Καθώς τα λειτουργικά κύτταρα στους ιστούς μας γηράσκουν ή φθείρονται, τα ενσωματωμένα βλαστοκύτταρα μπορούν να τα αντικαταστήσουν με την παραγωγή νέων υγιεινών κυττάρων. Αυτά τα νέα λειτουργικά κύτταρα, αναζωογονούν τους ηλικιωμένους ιστούς.

Ας ρίξουμε μια ματιά πως αναφέρονται οι επιστήμονες, για τα υποσχόμενα αποτελέσματα, σχετικά με τις έρευνες γύρω από την χρησιμότητα των βλαστοκυττάρων :

Τα βλαστοκύτταρα δημιουργούν νέα εγκεφαλικά κύτταρα, αντιστρέφοντας την εγκεφαλική βλάβη και αποκαθιστώντας τη μνήμη –Nature Medicine
Τα βλαστοκύτταρα δημιουργούν νέα παγκρεατικά κύτταρα, αντιστρέφοντας τον διαβήτη τύπου 2 – Ivy League Stem Cell Institute
Τα βλαστκύτταρα μπορούν να ανακατασκευάσουν κατεστραμμένο καρδιακό μυ, με αναστροφή καρδιακής ανεπάρκειας- American College of Cardiology
Τα βλαστοκύτταρα μπορούν να αντιστρέψουν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της γήρανσης, αυξάνοντας τη διάρκεια ζωής κατά το αντίστοιχο των 24 ετών- Salk Institute
Tα νευρικά βλαστοκύτταρα, επιβραδύνουν και ακόμη και αντιστρέφουν διάφορες πτυχές της γήρανσης σε όλο το σώμα – Albert Einstein College of Medicine

Δυο είναι τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα των βλαστοκυττάρων:

α) τα βλαστοκύτταρα, μπορούν να κάνουν αυτο-ανανέωση (self–renewal). Τα βλαστοκύτταρα συνεχίζουν να διαιρούνται, σχηματίζοντας νέα βλαστοκύτταρα. Αυτό διατηρεί την διαθέσιμη δεξαμενή των βλαστοκυττάρων και εξασφαλίζει ότι υπάρχουν αρκετά κύτταρα, τα οποία θα επιτρέψουν σε κάποια να εξελιχθούν σε εξειδικευμένα κύτταρα

β) όταν χρειάζεται, τα βλαστοκύτταρα μετασχηματίζονται σε εξειδικευμένους λειτουργικούς κυτταρικούς τύπους (differentiation), οι οποίοι αντικαθιστούν αυτά τα κύτταρα που έχουν φθαρεί-γηράσει ή έχουν καταστραφεί.

Tip: Τα βλαστοκύτταρα δρουν ως μια δεξαμενή, για την αντικατάσταση παλιών, κατεστραμμένων ή πεθαμένων κυττάρων. Όταν τα εξειδικευμένα (λειτουργικά) κύτταρα των ιστών σταματούν να λειτουργούν ή είναι εξασθενημένα από τραυματισμό ή ασθένεια, τα βλαστοκύτταρα έχουν την ικανότητα να αναπτυχθούν στον απαραίτητο κυτταρικό τύπο, και να τα αντικαταστήσουν. Αυτό βοηθά στην αναζωογόνηση και την επιδιόρθωση των ίδιων των ιστών. Όταν τα βλαστοκύτταρα λειτουργούν σωστά, βοηθούν στη διατήρηση της λειτουργίας των ιστών και των οργάνων του σώματος καθώς και στην επισκευή – υπεράσπιση των ιστών ενάντια σε ασθένειες, τραυματισμούς και γήρανση.

Tip: Μελέτες δείχνουν, ότι η σταδιακή μείωση του αριθμού των βλαστοκυττάρων στο σώμα μας, μπορεί να λειτουργήσει ως ένα βιολογικό χρονόμετρο για τη γήρανση ⁽²⁾.

Εδώ λοιπόν γεννάται το εξής ερώτημα : γιατί λοιπόν οι ιστοί και τα όργανα του σώματος μας γηράσκουν και χάνουν τη λειτουργικότητά τους καθώς μεγαλώνουμε; Η απάντηση είναι απλή. Τα βλαστοκύτταρα επηρεάζονται επίσης αρνητικά από τη γήρανση. Με την πάροδο του χρόνου, τα βλαστοκύτταρα μας συσσωρεύουν βλάβες όπως και τα άλλα κύτταρα. Αυτό υπονομεύει την ικανότητά τους να διατηρούν τους ιστούς υγιείς και πλήρως λειτουργικούς ⁽¹⁾.

Οι επιστήμονες και οι ερευνητές τα τελευταία χρόνια, συγκέντρωσαν την προσοχή τους στην εξής λογικότατη και απλή ιδέα : αν μπορούσαμε να αναπληρώνουμε την δεξαμενή των υγιών βλαστοκυττάρων, θα μπορούμε να ανακτήσουμε την δυνατότητα αναπλήρωσης των ιστών μας, με νέα λειτουργικά κύτταρα. Διότι όπως αναφέραμε, οι ιστοί μας βασίζονται σε λειτουργικά κύτταρα (functional cells), για τη διατήρηση της βιωσιμότητας των οργάνων, τα οποία με την ηλικία γηράσκουν και φθείρονται.

Tip: Αν τα παλιά βλαστοκύτταρά μας μπορούν να ενεργοποιηθούν εκ νέου, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι ανανέωση ολόκληρου του σώματος.

Αντιγηραντικοί δείκτες που επηρεάζουν άμεσα την λειτουργία και την αναγέννηση των βλαστοκυττάρων του σώματος

Δεν θα μπορούσαμε να αποφύγουμε και να μην αναφερθούμε σε κάποιους ιατρικούς όρους-δείκτες, τους οποίους θα συναντούμε συχνά σε όλα μας τα άρθρα σχετικά με την αντιγήρανση και οι οποίοι παίζουν καθοριστικό ρόλο στην λειτουργία των βλαστοκυττάρων, την πρόωρη εμφάνιση της γήρανσης και των εκφυλιστικών παθήσεων. Θα εξηγήσουμε με απλό και κατανοητό τρόπο, τον ρόλο των σπουδαιότερων αυτών δεικτών της αντιγήρανσης. Δείκτης AMPK, δείκτης mTOR, δείκτης NAD+, δείκτης FoxO και Sirtuins.

Tip: Το ένζυμο AMPK (Adenosine Monophosphate-activated Protein Kinase), βρίσκεται σε κάθε κύτταρο και παίζει ουσιαστικό ρόλο στην ρύθμιση της ισορροπίας (homeostasis), στην παραγωγή της κυτταρικής ενέργειας. Το AMPK είναι ένας κύριος αισθητήρας ενέργειας στα κύτταρα. Όταν το ένζυμο AMPK παραμένει ενεργοποιημένο, εμπλέκεται-συμμετέχει σε πάμπολλες διεργασίες οι οποίες έχουν σχέση με την μακροζωία, ενώ προάγει την υγιή γήρανση του οργανισμού. Προσδιορίζει και ανιχνεύει το επίπεδο της παραγόμενης κυτταρικής ενέργειας ανά πάσα στιγμή και βοηθάει στην ρύθμιση των απαιτήσεων, όταν η παραγόμενη ενέργεια είναι πολύ χαμηλή ή υψηλή. Αποτελεί κατά κάποιο τρόπο έναν κύριο διακόπτη του σώματος, ο οποίος προσδιορίζει την σωματική σύνθεση του λίπους, διεγείρει την απώλεια σωματικού βάρους, βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, μειώνει τις φλεγμονές, βελτιώνει τις επιδόσεις των μυών. Με απλά λόγια το ένζυμο AMPK καθορίζει και το πόσο χρονικό διάστημα θα μπορέσει να ζήσει ένας οργανισμός. Στην νεαρή ηλικία, το ένζυμο AMPK παραμένει περισσότερο ενεργοποιημένο, προστατεύοντας τον οργανισμό από την εμφάνιση διαφόρων παθήσεων, ενώ με την πάροδο της ηλικίας, η ενεργοποίηση του ενζύμου AMPK στα κύτταρα μειώνεται, αυξάνοντας το ρίσκο για την εμφάνιση εκφυλιστικών παθήσεων και πρόωρης γήρανσης ^{(3), (4)}.

Tip: Ο δείκτης mTOR (mechanistic target of rapamycin) είναι μια πρωτεΐνη, η οποία βρίσκεται εντός των περισσοτέρων κυττάρων και είναι υπεύθυνη για τη ρύθμιση της κυτταρικής ανάπτυξης, με την ανίχνευση και την ενσωμάτωση διαφόρων διατροφικών και περιβαλλοντικών ενδείξεων. Η υπερβολική ενεργοποίηση των κυτταρικών mTOR, εμπλέκεται σε ασθένειες οι οποίες μαστίζουν τους ηλικιωμένους πληθυσμούς, όπως είναι ο καρκίνος, ο διαβήτης τύπου ΙΙ, και η παχυσαρκία ⁽⁵⁾. Όταν ο mTOR είναι υπερβολικά ενεργοποιημένος σε ορισμένα βλαστοκύτταρα, η δεξαμενή αυτών των βλαστοκυττάρων μπορεί να εξαντληθεί. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την μείωση της ικανότητας αναγέννησης των ιστών με φρέσκα λειτουργικά κύτταρα ^{(6), (7)}.

Tip: Η ρύθμιση της πρωτεΐνης mTOR αποτελεί πρωταρχικό στόχο και αντιπροσωπεύει μια βιώσιμη προσέγγιση, για την διατήρηση μιας υγιούς δεξαμενής των βλαστοκυττάρων. Αυτό με τη σειρά του, θα βοηθούσε στη διατήρηση της λειτουργικότητας των ιστών και των οργάνων του σώματός μας, με την πάροδο του χρόνου.

Tip: Το NAD+ (nicotinamide adenine dinucleotide– δινουκλεοτίδιο αδενίνης νικοτιναμιδίου), είναι ένας συμπαράγοντας (cofactor), ένα μόριο το οποίο βοηθά τα ένζυμα στις χημικές αντιδράσεις, όπου διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο σε πολλαπλές φυσιολογικές διεργασίες όπως ο μεταβολισμός ενέργειας, η επιδιόρθωση του DNA και η ανοσοποιητική ενεργοποίηση. Είναι απαραίτητο για τη δραστηριότητα των sirtuins, μια κατηγορία ενζύμων τα οποία εμπλέκονται στη μακροζωία. Επί του παρόντος έχουν διεξαχθεί πάνω από 7.641 κλινικές μελέτες σχετικά με το NAD +. Και όλες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το NAD +, είναι η μεγαλύτερη ανακάλυψη στην αναγεννητική ιατρική (regenerative medicine). Μπορούμε τώρα να δημιουργήσουμε νέα βλαστοκύτταρα, νέα μιτοχόνδρια και όργανα “νεαρά και πάλι” και όλα αυτά, ενισχύοντας φυσικά τα επίπεδα NAD + μέσα στα κύτταρα μας.

Tip: Το FoxO (Forkhead box) είναι κυτταρικές πρωτεΐνες οι οποίες παίζουν σημαντικό ρόλο στην βιολογία των βλαστοκυττάρων. Το FoxO βοηθά στη ρύθμιση της έκφρασης των γονιδίων, τα οποία εμπλέκονται στην κυτταρική ανάπτυξη, τον πολλαπλασιασμό, τη διαφοροποίηση, τη ρύθμιση της ινσουλίνης και τη μακροζωία. Το FoxO λοιπόν αποτελεί σπουδαίο παράγοντα, όσον αφορά την υγιή γονιδιακή έκφραση.

Tip: Τα Sirtuins (SIRT) είναι μια κατηγορία ενζύμων, τα οποία εμπλέκονται στη μακροζωία. Αποτελούν μια οικογένεια ενζύμων, τα οποία έχουν άμεση σχέση σε μια ποικιλία μεταβολικών διεργασιών. Ελέγχουν τον ενεργειακό μεταβολισμό, τους κιρκαδικούς ρυθμούς, την επιδιόρθωση του κυτταρικού DNA και την κυτταρική επιβίωση. Η ενεργοποίηση των ενζύμων SIRT1, οδηγεί σε βελτιωμένη λειτουργία της ινσουλίνης στο ήπαρ, την βελτιωμένη γνωστική λειτουργία του εγκεφάλου και την αυξημένη μιτοχονδριακή βιογένεση . Η ενεργοποίηση του ενζύμου SIRT3, οδηγεί σε βελτιωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειώνει τη φλεγμονή στο ήπαρ ^{(8), (9), (10),(11),(12)}.

Tip: Τα κύρια χαρακτηριστικά της εκφυλιστικής γήρανσης, περιλαμβάνουν την δυσλειτουργία του AMPK, του FoxO και του SIRT1, την εξάντληση του NAD + και την υπερβολική ενεργοποίηση του mTOR. Όλοι οι ανωτέρω δείκτες, έχουν άμεση σχέση με την υγιή λειτουργία και την επανεργοποίηση των ηλικιωμένων βλαστοκυττάρων του σώματος. Η κύρια αντιγηραντική προσέγγιση, πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε την εξασφάλιση της ισορροπίας των δεικτών AMPK, SIRT1, FoxO και NAD+ καθώς και την εξισορρόπηση της περίσσειας του δείκτη mTOR.

Tip: Δημοσιευμένα στοιχεία ερευνών, δείχνουν ότι παράγοντες οι οποίοι ενισχύουν το NAD +, Sirtuins και FoxO, μαζί με τα στοιχεία εκείνα τα οποία προκαλούν την αύξηση του AMPK καθώς και την εξισορρόπηση της περίσσειας του mTOR, μπορούν να προκαλέσουν την βελτίωση της λειτουργίας των βλαστοκυττάρων του σώματος ^{(13),(14),(15),(16),(17),(18),(19)}.

συνεχίζεται…..

Your Health In Your Hands**

**Απαγορεύεται η αντιγραφή μερική ή ολική του άρθρου, χωρίς την άδεια του συγγραφέα-ερευνητή .

Υποθάλαμος (Hypothalamus) , το κέντρο ελέγχου του ενδοκρινικού συστήματος* (last update 21/08/2017)

Παναγιώτης Μυλωνάς — Fri, 02 Oct 2015 15:27:18 +0000

του Μυλωνά Παναγιώτη

Ο Υποθάλαμος (Hypothalamus) είναι ο σπουδαιότερος αδένας του ενδοκρινικού συστήματος του οργανισμού. Η σύνθεση της λέξης Hypothalamus, προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις υπό (hypo) και θάλαμος (thalamus). Βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο του εγκεφάλου, κάτω από τον θάλαμο, πάνω από τον αδένα υπόφυση (pituitary) και έχει το σχήμα αμυγδάλου. Αποτελεί τον σύνδεσμο-γέφυρα μεταξύ του νευρικού και του ενδοκρινικού συστήματος του σώματος, δια μέσου του αδένα της υπόφυσης. Παίζει σπουδαιότατο ρόλο στην εύρυθμη λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος, καθώς και στην εμφάνιση παθήσεων του ενδοκρινικού όπως είναι η κόπωση των επινεφριδίων, η ινομυαλγία, το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, ο υποθυρεοειδισμός, η νόσος Hashimoto. Είναι υπεύθυνος για την διατήρηση της εσωτερικής ισορροπίας του σώματος, γνωστή και ως ομοιόσταση (Homeostasis).

Για να το πετύχει αυτό ο υποθάλαμος, ρυθμίζει πολλές από τις διαδικασίες-λειτουργίες κλειδιά του σώματος, όπως είναι

η θερμοκρασία του σώματος
οι παλμοί της καρδιάς
η πίεση του αίματος
η ισορροπία των υγρών και των ηλεκτρολυτών του σώματος, συμπεριλαμβανομένης της δίψας
η όρεξη και το βάρος του σώματος
η παραγωγή ορμονών οι οποίες διεγείρουν τον αδένα υπόφυση για την παραγωγή νέων ορμονών
ο ύπνος
η κόπωση
οι κιρκάδιοι ρυθμοί (circadian rhythms)

Οι ορμόνες οι οποίες συνθέτονται και παράγονται από τον υποθάλαμο, καλούνται και νευροορμόνες (neurohormones) ή ορμόνες υποθαλάμου (hypothalamic hormones). Οι ανωτέρω νευροορμόνες με την σειρά τους διεγείρουν ή αναστέλλουν την έκκριση των ορμονών της υπόφυσης. Δεν υπάρχει αδένας του ενδοκρινικού συστήματος (θυρεοειδής, επινεφρίδια, πάγκρεας, ωοθήκες, όρχεις), των οποίων η λειτουργία να μην επηρεάζεται από τον υποθάλαμο. Όλες οι ορμόνες οι οποίες παράγονται από τους αδένες του ενδοκρινικού μας συστήματος, ελέγχονται από τον υποθάλαμο. Τυχόν δυσλειτουργία του υποθαλάμου, έχει σαν αποτέλεσμα την διατάραξη της ορμονικής ισορροπίας και αυτή με την σειρά της την δημιουργία πολλών προβλημάτων υγείας, όπως είναι η κόπωση, η πτώση του ανοσοποιητικού συστήματος, η ευαισθησία στις παθήσεις-λοιμώξεις, η κακή λειτουργία του εγκεφάλου, οι χρόνιοι πόνοι.

Ο υποθάλαμος επικοινωνεί με το υπόλοιπο σώμα, μέσω του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

Tip : Ο υποθάλαμος ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, στέλνοντας σήματα μέσω των αυτόνομων νεύρων, στα επινεφρίδια.

Ο υποθάλαμος συνεργάζεται στενά με τα επινεφρίδια μέσω της υπόφυσης, δεχόμενος και επεξεργαζόμενος συνεχείς πληροφορίες, δημιουργώντας ένα σύστημα κλειστού βρόγχου, γνωστού ως HPA Axis ή HPA System (Hypothalamus–Pituitary–Adrenal / υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια). H ορμόνη η οποία παίζει τον σπουδαίο ρόλο του μεταφορέα και του επανατροφοδότη πληροφοριών από τα επινεφρίδια προς τον υποθάλαμο και από τον υποθάλαμο προς τα επινεφρίδια, είναι η κορτιζόλη την οποία εκκρίνουν τα επινεφρίδια (λεπτομέρειες στο βιβλίο μου ΄΄Σύνδρομο Κόπωσης Επινεφριδίων (Σύνδρομο Έλλειψης Ενέργειας- Μύθοι & Πραγματικότητα΄΄). Η ισορροπία της έκκρισης της ορμόνης της ζωής της κορτιζόλης, παίζει πρωτεύοντα ρόλο για την διατήρηση της εσωτερικής βιοχημικής και φυσιολογικής ισορροπίας του σώματος, γνωστής και ως ομοιόστασης (homeostasis).

O υποθάλαμος για να εκτελεί τις λειτουργίες του φυσιολογικά, απαιτεί μεγάλες ποσότητες ενέργειας. Έτσι όταν η παραγωγή ενέργειας στο σώμα υστερεί, υστερούν και οι λειτουργίες του υποθαλάμου. Άλλοι παράγοντες οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν την φυσιολογική λειτουργία του υποθαλάμου είναι οι στρεσογόνες καταστάσεις, οι αρνητικές σκέψεις, κάποιο τραύμα, η κόπωση, η θερμοκρασία του σώματος, η θερμοκρασία του περιβάλλοντος, τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα, η πείνα, η δίψα, οι εποχικές αλλαγές, η υπογλυκαιμία, το ψυχολογικό stress, κάποιο σοκ, η ελλιπής παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια των κυττάρων (3).

Tip: Η λειτουργία του υποθαλάμου και της υπόφυσης, είναι πολύ ευαίσθητη στις οποιεσδήποτε δυσλειτουργίες των μιτοχονδρίων των κυττάρων και η κόπωση είναι ενα απο τα συμπτώματα τα οποία εμφανίζονται.

Επίσης η λειτουργία του υποθαλάμου μπορεί να επηρεαστεί από την κακή διατροφή, από την έλλειψη ουσιωδών στοιχείων-βιταμινών από τον οργανισμό, από την ακτινοβολία, από κάποια πληγή-κάκωση, από κάποια εγχείρηση. Αποτέλεσμα της δυσλειτουργίας του υποθαλάμου είναι όπως αναφέραμε η κακή λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος-ορμονών, με την εμφάνιση παθήσεων όπως είναι το σύνδρομο κόπωσης των επινεφριδίων, οι παθήσεις του θυρεοειδούς, ο διαβήτης τύπου 2, οι χρόνιοι πόνοι, η ινομυαλγία, το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.

Ο υποθάλαμος μέσω του ενζύμου AMPK (Adenosine Monophosphate-activated Protein Kinase), διαισθάνεται το επίπεδο της παραγόμενης ενέργειας στον οργανισμό μας και είτε προκαλεί αύξηση στην παραγωγή της γλυκόζης μέσω του HPA axis (βρόγχος υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια), δηλαδή αύξηση στην παραγωγή ενέργειας όταν αυτή είναι χαμηλή, αυξάνοντας ταυτόχρονα την όρεξη είτε συντονίζει-προκαλεί την μείωση της ενεργειακής απόδοσης.

Tip: Ο ιδανικότερος συνδυασμός για την απώλεια βάρους του σώματος, είναι η ενεργοποίηση του ενζύμου AMPK στο συκώτι, στα λιπώδη κύτταρα και στους μυες, ωστε να επιτύχουμε την αύξηση της καύσης του λίπους και την αποθήκευση ενέργειας, με ταυτόχρονη αναστολή του ενζύμου AMPK στον υποθάλαμο, ωστε να έχουμε μειωμένη όρεξη στον ίδιο χρόνο.

Tip: Το stress και η ορμόνη κορτιζόλη διεγείρει την δραστηριότητα του ενζύμου AMPK στον υποθάλαμο, με αποτέλεσμα να έχουμε αυξημένη όρεξη για κατανάλωση θερμίδων, ενώ η ορμόνη κορεσμού η λεπτίνη, αναστέλλει την δραστηριότητα του ενζύμου AMPK στον υποθάλαμο, επιφέροντας μείωση στην όρεξη.

Περισσότερες λεπτομέρειες για την επεναφορά σε φυσιολογική λειτουργία του βρόγχου υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια, στο βιβλίο μου (3)

References

(1) The Fatigue and Fibromyalgia Solution, Jacob Teitelboum, M.D.

(2) Adrenal Fatigue – The 21^st Century Stress Syndrome, James L. Wilson, N.D., D.C., Ph.D.

(3) Σύνδρομο Κόπωσης Επινεφριδίων (Σύνδρομο Έλλειψης Ενέργειας)- Μύθοι και Πραγματικότητα του Μυλωνά Παναγιώτη

(4) https://selfhacked.com/blog/natural-ampk-activators/

Your Health In Your Hands**

*Ολες οι πληροφορίες και οι έρευνες που αναφέρονται στο άρθρο, δίνονται για ενημερωτικό σκοπό και μόνο και όχι για διάγνωση, αγωγή ή θεραπεία για οποιαδήποτε πάθηση. Το κάθε ένα άτομο, είναι και ο τελευταίος υπεύθυνος για τις οποιεσδήποτε αποφάσεις που αφορούν την υγεία του.

**Απαγορεύεται η αντιγραφή μερική ή ολική του άρθρου, χωρίς την άδεια του συγγραφέα-ερευνητή .